Zapraszamy na krótką uroczystość w 70. rocznicę śmierci rozstrzelanych w Dzierżoniowie żołnierzy podziemia antykomunistycznego: Jerzego Kaszyńskiego, Jerzego Pizło i Mieczysława Jeruzalskiego (ten ostatni, najmłodszy, rozstrzelany został 19 lutego 1947 roku).
Uroczystość, z asystą żołnierzy 22 Batalionu Piechoty Górskiej, odbędzie się 17 stycznia (wtorek) o godz. 16.30, przed pomnikiem na cmentarzu parafialnym w Dzierżoniowie.
„Wykonanie egzekucji przez rozstrzelanie powinno odbyć się na podwórzu gospodarczym więzienia (…). W tym czasie pluton egzekucyjny, przepisowo umundurowany i uzbrojony w ręczne karabiny w składzie co najmniej czterech ludzi i dowódcy, ustawia się w szereg w odległości najmniej 10 metrów frontem do skazańca. (…) Po odczytaniu wyroku jeden z funkcjonariuszy więziennych zawiązuje skazańcowi oczy białą przepaską (na prośbę skazańca opaski można nie zakładać). Następnie na komendę dowódcy „gotuj broń”, „cel”, „pal” – pluton egzekucyjny oddaje salwę, celując w serce skazańca. (…) W wypadku gdy po oddaniu salwy lekarz stwierdzi, że skazaniec żyje, dowódca plutonu egzekucyjnego obowiązany jest strzelić z krótkiej broni w skroń skazańca.” – Oto treść cytatu z okólnika Ministra Bezpieczeństwa Publicznego, Stanisława Radkiewicza – przytoczona przez doktora Krzysztofa Szwagrzyka w noszącej tytuł „Dzierżoniów – wiek miniony” publikacji IPN-u.
W taki właśnie prawdopodobnie sposób, na podwórzu dzierżoniowskiego więzienia, w styczniu i lutym 1947 roku zamordowani zostali trzej żołnierze podziemia niepodległościowego: 32-letni Jerzy Kaszyński, 24-letni Jerzy Pizło i 20-letni Mieczysław Jeruzalski.
Pierwszy z rozstrzelanych pozostawił 21-letnią żonę i 3-miesięczną córeczkę. Jego ostatnim życzeniem przed egzekucją było spotkanie z żoną. Ludowa władza nie zgodziła się jednak na spotkanie skazańca z najbliższymi. Wdowa nie otrzymała informacji o miejscu pochówku. Przez wiele lat, z powodu braku stosownych dokumentów w dzierżoniowskim Urzędzie Stanu Cywilnego, miała też kłopot z udokumentowaniem faktu bycia wdową. Trzeci z wymienionych i najmłodszy, Mieczysław Jeruzalski, rozstrzelany został w dużym pośpiechu, tuż przed wejściem w życie ustawy amnestyjnej.
Gdzie dokładnie pochowano ciała trzech „żołnierzy wyklętych” nie wiadomo do dzisiaj. Dzięki staraniom i prowadzonym przez wrocławski IPN poszukiwaniom ustalono, że terenem pochówku jest dzierżoniowski cmentarz parafialny. Dokładnego miejsca ukrycia zwłok (słowo „ukrycia” chyba najlepiej oddaje sens działania Urzędu Bezpieczeństwa) nie odnaleziono.
Od czasu egzekucji minęły 64 lata… 12 maja 2011 roku cmentarz parafialny w Dzierżoniowie stał się miejscem odsłonięcia tablicy pamiątkowej poświęconej trzem rozstrzelanym. W obecności władz kościelnych i samorządowych, przy licznym udziale kombatantów i młodzieży szkolnej, a także przy asyście wojskowej żołnierzy z jednostki w Opolu oraz przy dźwiękach muzyki orkiestry policyjnej z Wrocławia, Maria Kaszyńska-Krawczyk, przybyła z drugiego końca Polski wdowa po Jerzym Kaszyńskim, mogła po latach powiedzieć drżącym ze wzruszenia głosem: „Niech ta dzierżoniowska ziemia, przesiąknięta krwią niewinnych, będzie im lekka i niech odpoczywają w pokoju”.
W uroczystości, która nigdy nie doszłaby do skutku bez niegasnącej miłości wdowy po Jerzym Kaszyńskim i bez wielkiego zaangażowania doktora Krzysztofa Szwagrzyka – naczelnika Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN we Wrocławiu, z wielką satysfakcją uczestniczyła także delegacja GRH 58 pp (4 psw). Nasza satysfakcja była tym większa, że my również dodaliśmy swoją cegiełkę do przypomnienia tragicznego losu trzech żołnierzy wyklętych.
Polecamy poświęcone tematowi dwa materiały lokalnej telewizji:
http://www.tvsudecka.pl/material/video/5843
http://www.tvsudecka.pl/material/video/6337
Autor tekstu: Jarosław Kresa
Dodaj komentarz